Chương 373: Phổ biến xe guồng nước kiểu xoắn ốc
Chương 373/437
Xe guồng tuy tốt nhưng kén địa thế và dòng nước; long cốt phiên xa dễ dùng nhưng tốn vật liệu, tốn sức, lại mau mòn xích.
Còn loại xoắn ốc này chỉ cần một trục, một bộ cánh và một máng, tiết kiệm được ít nhất ba phần vật liệu.
Hơn nữa không kén dòng nước, ao tù cũng dùng được.
Cố nương tử, thật là kỳ tài!
Nếu chiếc xe guồng nước kiểu xoắn ốc này được phổ biến khắp Đại Chu triều, cô chính là lập đại công cho bách tính!
Tào sư phụ vừa nói vừa giơ ngón tay cái về phía Cố Tiểu Mạch, khen ngợi.
Danh tiếng của vị Huệ Tế phu nhân nhị phẩm này, lão đương nhiên từng nghe. Nàng cùng Tạ đại nhân làm bao việc thiện ở phủ Hằng Xương vì dân chúng.
Hôm nay bọn họ phụng mệnh đến trang Lê Hoa giúp đóng xe nước, vốn chỉ là công việc theo lệ.
Không ngờ vị Huệ Tế phu nhân nhị phẩm này lại tài giỏi đến vậy, nghĩ ra được cách tốt như thế.
Chả trách Tạ đại nhân coi trọng phu nhân nhà mình như vậy, đúng là một người diệu kỳ.
Lão già này phục rồi.
Lão đóng xe nước cả đời, vậy mà chưa từng nghĩ đến hướng này, thật đáng xấu hổ.
Không chỉ Tào sư phụ, mà cả những thợ trẻ bên cạnh, Tạ Nghiễn, cùng đám dân làng đến trang Lê Hoa giúp việc, ánh mắt nhìn Cố Tiểu Mạch cũng đổi khác.
Chiếc xe guồng xoắn ốc này không lớn như xe nước thường, cũng không tốn gỗ bằng, tuy làm có phần vất vả hơn nhưng thực sự đem lại lợi ích cho nhà nông.
Nếu vậy, ngay cả ao nước bình thường cũng có thể dùng để hút nước?
Vừa nghĩ đến khả năng đó, mọi người có mặt đều reo lên, toàn là lời khen Tào sư phụ và Cố Tiểu Mạch.
Cố Tiểu Mạch bị khen đến ngượng ngùng, xua tay nói:
“Ta chỉ động mồm mép thôi, người thực sự làm ra là Tào sư phụ và các vị sư phụ.”
Tào sư phụ cười ha hả, thấy nàng khiêm tốn như vậy, liền nói tiếp:
“Cố nương tử quá khiêm nhường rồi.
Ý tưởng mới là thứ đáng giá nhất, người làm việc thì đầy ra, nhưng không phải ai cũng nghĩ ra được cách này.”
Tạ Nghiễn cũng phụ họa:
“Đúng vậy, Tiểu Mạch, lần này nàng lại làm một việc tốt cho bách tính Đại Chu triều.
Việc này, ta nhất định cùng Tào sư phụ tâu thật với bệ hạ.”
Tiểu Mạch của hắn thật sự rất giỏi, thỉnh thoảng lại có những ý tưởng hay mà người khác không nghĩ tới, khiến hắn khâm phục không thôi.
……
Nửa tháng sau, trang Lê Hoa bước vào giai đoạn cải tạo thủy lợi toàn diện.
Tạ Nghiễn và Tào sư phụ dẫn thợ cùng dân làng quy hoạch lại toàn bộ hệ thống nước của trang viên.
Lấy thiết bị hút nước xoắn ốc làm trung tâm, đào thêm nhiều kênh dẫn nước và mương thoát nước.
Cao thấp xen kẽ, kênh chính kênh nhánh rõ ràng, tạo thành một mạng lưới thủy lợi hoàn chỉnh.
Cố Tiểu Mạch tham gia toàn bộ quá trình quy hoạch và thi công.
Tuy chuyên môn không bằng Tào sư phụ, nhưng ở xã hội hiện đại nàng từng thấy quá nhiều hệ thống thủy lợi nông nghiệp hoàn thiện.
Thỉnh thoảng cũng đưa ra vài gợi ý nhỏ khiến Tạ Nghiễn và các thợ sáng mắt.
Ví dụ đặt cửa phân nước ở các nút quan trọng của kênh, dùng ván gỗ kéo lên xuống để điều khiển hướng dòng chảy;
Ví dụ xây một bể chứa ở giữa vườn rau, trữ nước thừa phòng khi hạn hán;
Lại ví dụ lót một lớp sỏi vụn dưới đáy kênh để ngăn bùn tích tụ.
Những chi tiết nhỏ này trông không đáng kể, nhưng khi đưa vào sử dụng thì hiệu quả thấy ngay.
Hiệu suất tưới tiêu của trang Lê Hoa tăng hơn mười lần.
Khoai tây trồng trước đó cũng đã nảy mầm, mọc lên tươi tốt.
Diện tích vườn rau còn mở rộng gấp ba, đủ loại rau theo mùa mọc mơn mởn.
Nhìn mà lòng Cố Tiểu Mạch dâng trào.
Quả nhiên, muốn làm việc giỏi phải mài sẵn dụng cụ.
Mài dao không lỡ việc đốn củi.
——
Thời gian này Tạ Nghiễn ở lại trang Lê Hoa, ngày ngày cầm bản vẽ đi khắp trang, chỗ này đo chỗ kia xem, ghi chép tỉ mỉ dữ liệu vận hành của từng loại công trình thủy lợi.
Những dữ liệu này hắn phải ghi rõ ràng, để sau tâu lên bệ hạ.
Cuối cùng, vào ngày công trình thủy lợi của trang Lê Hoa hoàn thành toàn bộ, Cố Tiểu Mạch bày một bữa tiệc mừng đơn giản trong trang.
Cảm ơn mọi người đã vất vả suốt thời gian qua.
Tạ Nghiễn cùng Tào sư phụ và những người khác uống vài chén, lòng dâng trào cảm xúc, hắn nhìn Tiểu Mạch bỗng lên tiếng:
“Tiểu Mạch, ta phải về rồi.
Phải nhanh chóng tâu nguyên vẹn tình hình nơi đây lên bệ hạ.
Mấy châu huyện phía bắc năm nào cũng hạn hán, dân chúng khổ không kể xiết.
Nếu có thể phổ biến cách làm thủy lợi của trang Lê Hoa đến đó, dù chỉ ba phần, cũng cứu được vô số người và lương thực.”
Trong mắt Tạ Nghiễn có vẻ không nỡ, nhưng thân là mệnh quan triều đình, mưu sinh lộ cho bách tính là trách nhiệm của hắn.
Hắn không thể vì chút tình riêng mà dừng bước, con người như vậy cũng không phải Tạ Nghiễn mà Tiểu Mạch yêu.
Cho nên, dù trong lòng còn bao lưu luyến, cũng đến lúc phải lên đường về kinh thành.
Cố Tiểu Mạch đương nhiên hiểu ý hắn, nâng chén cụng ly, trêu:
“Tạ đại nhân có lòng rồi, bách tính Đại Chu triều có vị quan tốt như chàng luôn để họ trong lòng, thật là phúc của dân.
Ta ủng hộ chàng, chàng cứ yên tâm làm, không cần lo cho ta.
Ta rất bận, cũng có việc của mình.
Sẽ không buồn chán đâu.
Nhưng phổ biến những công trình thủy lợi này cần bạc và thợ giỏi.
Chàng muốn thực hiện ở những huyện hẻo lánh phía bắc, e là thiếu cả hai, khó khăn chồng chất.”
Tạ Nghiễn gật đầu, nghiêm mặt nói:
“Đây chính là điều ta muốn tâu bệ hạ.
Chỉ cấp bạc không đủ, phải do bộ Công đứng ra, huấn luyện một nhóm thợ ở mỗi châu huyện, dạy họ làm xe guồng và xe hút nước xoắn ốc.
Tận dụng địa thế từng nơi, áp dụng hai loại công trình thủy lợi này một cách hoàn hảo.
Trang Lê Hoa là mẫu có sẵn, thợ các nơi có thể đến đây học theo đợt, học xong về dạy lại người khác.
Chuyện bạc ta cũng nghĩ rồi, không nhất thiết triều đình bỏ hết.
Có thể vận động hương thân phú hộ địa phương quyên góp, ai bỏ bạc thì được dùng nước trước, lại được tiếng thơm, hơn nữa là hợp tác với quan phủ, không sợ họ không tích cực.”
Cố Tiểu Mạch nghe vậy, càng thêm khâm phục Tạ Nghiễn.
Hắn đi một bước nhìn mười bước, những việc sau này nên làm thế nào đều đã nghĩ xong.
Quả nhiên là người trời sinh để làm quan.
Thế là Cố Tiểu Mạch nắm tay hắn, khích lệ:
“Ta thấy khả thi, chàng muốn làm thì cứ làm.
Ta biết, chàng làm những việc này không vì thăng quan, không vì phát tài, chỉ muốn lợi dân.
Chỉ cần chàng cho là đúng, cứ yên tâm mạnh dạn làm.”
Tạ Nghiễn cũng rất cảm động, hắn biết Tiểu Mạch là người hiểu hắn nhất trên đời, hắn nhất định không phụ sự mong đợi của nàng.
Một lát sau, Cố Tiểu Mạch mời mọi người cùng nâng chén, nhìn Tạ Nghiễn và các thợ của bộ Công, bỗng nhớ đến một câu tục ngữ, bèn đùa:
“Ha ha, trước đây ta từng nghe một câu, lúc này lúc này, thật hợp với các vị.”
