Chương 135: Tội hữu ứng đắc, huyện nha thẩm phán
Chương 135/355
Sau khi Mã Đức Văn và đồng bọn bị giải đến công đường, chúng vẫn còn cố cãi chày cãi cối. Nhưng nhân chứng vật chứng đều đầy đủ, lại liên quan đến mạng người, đâu phải vài ba câu là có thể lấp liếm cho qua.
Hơn nữa, tờ đơn kiện của Tạ Nghiễn viết vô cùng tốt, đầu mục rõ ràng, liệt kê từng tội trạng của Mã Đức Văn và đồng bọn.
Qua mấy lần đối chất ngay tại đường, chân tướng sự việc chẳng mấy chốc đã sáng tỏ, nước rơi đá lộ.
Đường Cảnh Dật đập mạnh thước xuống bàn, cả công đường lập tức im phăng phắc.
“Mã Đức Văn, ngươi là hội trưởng thương hội huyện Lâm An, nắm giữ mạch thương nghiệp cả một huyện, lẽ ra phải dẫn dắt mọi người lấy chữ tín làm đầu, thông thương làm lợi cho dân.
Nhưng ngươi lại sai người phóng hỏa, tàn hại lương dân, đây là tội thứ nhất.
Sau khi việc bại lộ, ngươi lại phái người đưa một trăm lượng bạc, toan bỏ tiền cho qua, đút lót người khác, đây là tội thứ hai.
Ngươi có biết luật pháp Đại Chu quy định: kẻ phóng hỏa đốt nhà dân, phạt tám mươi trượng, đồ ba năm;
kẻ gây tổn hại tài vật của người khác, phải bồi thường theo giá trị.
Kẻ đút lót, đồng tội với kẻ nhận hối lộ, phạt bốn mươi trượng.”
Từng tội danh được tuyên xuống, sắc mặt Mã Đức Văn trắng bệch không còn một giọt máu.
Hắn quỳ dưới đất, đầu đập xuống nền đã sưng đỏ cả lên, không còn vẻ cao cao tại thượng của ngày thường, thân thể run lẩy bẩy như cầy sấy.
Đường Cảnh Dật nhìn Mã Đức Văn dưới đường, giọng bỗng chậm lại, nhưng uy áp lại càng nặng nề hơn mấy phần.
“Bổn quan hôm nay không chỉ phán một mình ngươi.
Ngươi quỳ ở đây, những người khác của thương hội huyện Lâm An cũng đang ở bên ngoài nghe.”
Câu nói này tuy nhẹ, nhưng đám chưởng quầy, chủ hiệu đang vây quanh bên ngoài công đường, ai nấy đều rụt cổ lại.
Từ khi nghe tin hội trưởng thương hội bị bắt giải đến, bọn họ đều chạy theo đến xem rốt cuộc là chuyện gì.
Cái thế này, cảm giác như thương hội huyện Lâm An sắp đổi trời rồi.
“Thương hội huyện Lâm An, từ ngày thành lập, lẽ ra phải là nơi liên kết thương nhân, bình ổn giá cả, cứu tế kẻ cô bần.
Từ khi Đại Chu khai quốc đến nay, điều lệ của các thương hội trong huyện đều ghi tám chữ — thông thương huệ dân, dĩ thành lập tín.”
Đường Cảnh Dật đứng dậy, chắp tay sau lưng bước đến trước án, ánh mắt quét qua từng gương mặt thương nhân với thần sắc khác nhau bên ngoài công đường:
“Nhưng thương hội các ngươi những năm qua đã làm gì?
Ức hiếp kẻ buôn bán, bóc lột tiền công của phu khuân vác, trộn cát vào lương thực, tự ý tăng thuế phí.
Ở bến tàu, gánh một trăm cân hàng đi ba dặm, phu khuân vác không nhận nổi mười đồng, các ngươi đã rút đầu ba đồng.
Người nuôi tằm nuôi một vụ, kéo tơ bán cho hiệu của các ngươi, giá thấp hơn huyện bên hai phần, không bán cho các ngươi thì không ai dám thu mua. Điều lệ thương hội của các ngươi, e rằng chính các ngươi cũng không nhớ nổi nữa rồi.”
Trước khi mở đường, Đường Cảnh Dật đã đặc biệt điều tra thương hội huyện Lâm An này, mới phát hiện bọn họ cấu kết với huyện lệnh tiền nhiệm, làm không ít chuyện mờ ám.
Nhưng không có ngoại lệ, tất cả đều là vì vơ vét tài sản cho bản thân, gây tổn hại đến lợi ích của bách tính.
Ông đến nhậm chức chưa lâu, trước đây không phát hiện ra sự đen tối của thương hội, đó là sơ suất trong công việc của ông.
Ông giận chính mình, càng giận đám thương nhân ích kỷ tự tư này!
Thấy huyện lệnh nổi giận, bên ngoài công đường im lặng như tờ.
“Hôm nay bổn quan phán không chỉ một mình Mã Đức Văn.”
Giọng Đường Cảnh Dật trầm xuống, như hòn đá ném vào nước sâu:
“Bổn quan phán chính là tà khí tích tụ bao năm của thương hội các ngươi.”
Ông bước về sau án, cầm bút lên, chấm đầy mực, bắt đầu viết bản án.
Tiếng ngòi bút lướt trên giấy sột soạt, mọi người trong đường nín thở lắng nghe.
“Mã Đức Văn, tội phóng hỏa, tội đút lót, hai tội cùng phạt.
Tội sai người phóng hỏa, phạt tám mươi trượng, đồ ba năm; tội đút lót phạt bốn mươi trượng; hai tội cộng lại, bổn quan phán ngươi một trăm hai mươi trượng, đồ ba năm, tịch thu một nửa gia sản, dùng để bồi thường cho người bị hại và sung vào kho huyện.
Lưu Tam, phóng hỏa giết người, phạt tám mươi trượng, đồ ba năm;
Triệu Đại Trụ, phóng hỏa giết người, phạt tám mươi trượng, đồ ba năm, thi hành ngay lập tức.”
Mỗi nét ông viết xuống, dưới đường lại có người run rẩy.
Viết đến phần bồi thường, ngòi bút của Đường Cảnh Dật khựng lại.
“Tạp hóa Lưu Tề, bị đốt cháy hàng lông thỏ và một gian hiệu, ước giá một trăm hai mươi lượng bạc. Do Mã Đức Văn bồi thường, trong bảy ngày phải nộp lên huyện nha, do bổn huyện đích thân trả lại cho người bị hại.”
Lưu Tề đứng dưới đường, nghe con số này, khẽ nhướng mày.
Những thứ bị cháy trong hiệu của hắn, hắn tự biết rõ.
Chỉ có lô hàng lông thỏ đó là đáng giá chút tiền, còn lại đều là những món lặt vặt.
Một trăm hai mươi lượng, ở huyện Lâm An đủ để mở lại hai cái hiệu.
Đường Cảnh Dật đặt bút xuống, giao bản án cho sư gia tuyên đọc ngay tại đường.
Sư gia hắng giọng, đọc từng chữ từng câu, cuối cùng cao giọng hỏi: “Các ngươi có phục không?”
Mã Đức Văn nằm rạp dưới đất, giọng nghẹn ngào vọng ra: “Phục.”
Những người khác cũng theo đó dập đầu, không dám nói thêm một lời.
Nhưng Đường Cảnh Dật không có ý lui đường.
Ông ngồi xuống lại, nâng chén trà, ánh mắt vượt qua mấy kẻ đang quỳ, dừng trên gương mặt các thương nhân bên ngoài công đường.
“Những người khác của thương hội, đều vào đi.”
Người bên ngoài nhìn nhau, không ai dám bước chân đầu tiên.
Cuối cùng vẫn là chưởng quầy Tôn mở hiệu vải bước lên trước, rồi đến chủ hiệu gạo họ Chu, triều phụng họ Lý của hiệu cầm đồ, ông chủ Trịnh của hiệu hàng nam bắc…
Từng người một, cúi đầu bước vào công đường, đứng thành hai hàng hai bên.
Những người này ngày thường đi trên đường lớn huyện Lâm An, ai mà không ngẩng đầu ưỡn ngực, trước sau có người hầu kẻ hạ?
Lúc này đứng trong công đường, từng người buông thõng tay, đến thở mạnh cũng không dám.
Đường Cảnh Dật nhìn bọn họ, bỗng cười một cái.
Không phải cười lạnh, cũng không phải cười mỉa, mà giống như nụ cười bất lực của người thầy nhìn đám học trò không nên thân.
“Các ngươi không cần sợ. Bổn quan hôm nay gọi các ngươi vào, không phải để truy cứu ai.
Mã Đức Văn, Lưu Tam, Triệu Đại Trụ, bọn chúng phạm quốc pháp, xử theo luật, không liên quan đến người khác.
Những việc các ngươi từng làm, bổn quan trong lòng có số, nhưng hôm nay không nhắc. Bổn quan chỉ muốn hỏi các ngươi một câu.”
Ông giơ một ngón tay lên.
“Người làm ăn, ngoài việc kiếm tiền ra, còn nên làm gì nữa?”
Trong đường im lặng như tờ.
Chưởng quầy Tôn do dự một chút, chắp tay nói:
“Bẩm đại nhân, kinh doanh lấy chữ tín, không lừa già dối trẻ.”
Đường Cảnh Dật gật đầu, lại lắc đầu.
“Đó là bổn phận, không phải việc nên làm thêm.”
Chủ hiệu gạo họ Chu nghĩ ngợi, cẩn thận nói:
“Nộp thuế đúng hạn, không trốn không thiếu.”
“Cũng là bổn phận.”
Không ai tiếp lời nữa.
Đường Cảnh Dật đặt chén trà xuống, đứng dậy, bước ra cửa công đường.
Ánh nắng tháng mười hai từ ngoài cửa chiếu vào, kéo bóng ông dài trên nền gạch xanh.
Ông giơ tay chỉ về phía Cố Tiểu Mạch và Lưu Tề đang đứng.
“Các ngươi nhìn Cố Tiểu Mạch và Lưu Tề xem.”
Cái tên vừa thốt ra, thần sắc các thương nhân trong đường đều có chút vi diệu.
Cố Tiểu Mạch và Lưu Tề không phải người của thương hội, thậm chí không tính là thương nhân ngồi hiệu ở huyện Lâm An, hai người họ chỉ xuất thân từ nông dân, dân quê, người của thương hội trước đây nhắc đến họ, trong giọng nói luôn mang theo vài phần khinh thường.
Nhưng hôm nay Đường Cảnh Dật ngay tại công đường này, trước mặt bách tính cả huyện, đem hai cái tên này đặt ngay ngắn ra.
“Cố Tiểu Mạch và Lưu Tề mở hiệu ở huyện Lâm An thời gian qua, đã làm những gì, các ngươi có biết không?”
