Chương 466: Giáo hóa và hỗ thị
Chương 466/492
Nhưng bỗng nhiên, Thác Bạt Liệt đổi giọng.
Hắn bắt đầu kể nỗi khổ của tộc Nhung.
Hắn nói rằng năm nay thảo nguyên gặp trận bão tuyết trăm năm có một, tuyết lớn trận này tiếp trận khác.
Gia súc chết cóng hơn nửa, người già và trẻ nhỏ trong bộ tộc đã hết lương nhiều ngày, đói đến da bọc xương.
Trước kia cướp phá biên giới Đại Chu triều cũng là bất đắc dĩ.
Suốt mùa đông, tộc Nhung trên dưới đều khổ sở chịu đựng.
Đến lúc này mới phái hắn đi xa đến kinh thành, khẩn cầu thiên tử Đại Chu triều ra tay cứu giúp, giúp tộc Nhung vượt qua cửa ải này.
Nếu không, mùa đông sang năm lại phải lặp lại cảnh cũ.
Nói xong, hai tên tùy tùng sau lưng hắn khiêng lên bốn chiếc hòm gỗ nặng trịch.
Nắp hòm mở ra, bên trong mỗi chiếc đều lót một lớp nỉ dày.
Trên lớp nỉ đặt một thanh loan đao chế tác tinh xảo, một bó da bò thượng hạng và một khối dương chi bạch ngọc phẩm tướng cực tốt.
Ngoài những thứ đó, còn có một trăm con chiến mã thượng hạng.
Đây là toàn bộ cống phẩm mà sứ đoàn tộc Nhung mang đến.
Những cống vật này đại diện cho thành ý và lòng biết ơn của tộc Nhung trên dưới, xin thiên tử Đại Chu triều đừng chê.
Đại điện im lặng một lát, lại qua một hồi lâu, quần thần mới bắt đầu xì xào bàn tán.
Lần này tộc Nhung dâng thư hàng, cống phẩm mang đến cũng chỉ có đám chiến mã là tạm được.
Mục đích họ đến Đại Chu triều lần này rõ ràng là để cầu viện.
Mở miệng là xin Đại Chu giúp họ qua mùa đông.
Giúp thế nào? Cho lương? Cho tiền? Cho rồi thì sao? Năm nào cũng cho?
Phản ứng đầu tiên của những đại thần lão thành trong triều là cảnh giác.
Tộc Nhung tuy đã thần phục, nhưng dù sao cũng không phải đồng tộc, lỡ như nhận lương thảo nghỉ ngơi dưỡng sức xong lại nảy sinh dị tâm, chẳng phải là nuôi hổ sinh họa sao?
Nhưng nếu một mực từ chối, biên giới bất ổn, truyền ra ngoài cũng tổn hại danh tiếng nhân đức của Đại Chu triều.
Thế là trên triều đình xuất hiện hai luồng ý kiến.
Một phe chủ trương uyển chuyển từ chối, ban chút lễ vật đuổi sứ đoàn về, vừa không mất mặt mũi vừa không tổn hại căn cơ;
Phe khác chủ trương tượng trưng điều động một ít lương thảo, để thể hiện ý hoài nhu của Đại Chu triều, nhưng không được cho nhiều, cho nhiều dễ nuôi ra lòng tham.
Hai phe mỗi người một ý, tranh cãi qua lại cũng không ra được kết quả gì.
Thác Bạt Liệt đứng trên điện, nghe đám Hán thần này người qua kẻ lại đánh quan thoại, trên mặt vẫn giữ vẻ cung kính, nhưng ánh mắt thì từng chút một tối đi.
Nam Cung Mộc Hành không tỏ thái độ ngay tại chỗ, chỉ nói việc này hệ trọng, để triều đình bàn lại, rồi tuyên bố bãi triều.
Tạ Nghiễn cũng cảm thấy chuyện này khó giải quyết.
Về đến nhà vẫn có chút bất an, trong lòng nghĩ mãi không biết nên xử lý chuyện tộc Nhung thế nào.
Có những lúc, họ đã hàng phục, Đại Chu triều cũng khó xử.
Cố Tiểu Mạch thấy chàng thất thần, bèn đứng dậy rót một chén trà nóng đưa tới, hỏi:
“Hôm nay triều hội có chuyện gì vậy? Sắc mặt chàng không tốt.”
Tạ Nghiễn nhận chén trà uống một ngụm, kể sơ qua chuyện sứ thần tộc Nhung.
Chàng nói chuyện vốn ngắn gọn, không thêm mắm dặm muối, cũng không né tránh chỗ quan trọng, chỉ kể nguyên vẹn những tranh cãi trên triều cho nàng nghe.
Cuối cùng, Tạ Nghiễn lại nhấp một ngụm trà, hạ giọng:
“Chuyện tộc Nhung, cả triều văn võ đều sợ dính vào.
Cho lương thì sợ nuôi ra lòng tham, từ chối thì sợ làm lạnh lòng dân tộc Nhung, tiến thoái lưỡng nan.”
Cố Tiểu Mạch nghe xong, cúi đầu suy nghĩ, một hồi lâu mới lên tiếng:
“Các người làm quan, có phải đều chỉ nghĩ đến cho hay không cho?”
Tạ Nghiễn ngước mắt nhìn nàng, khẽ nhướng mày:
“Không thì sao?”
“Có thể đổi mà.”
Cố Tiểu Mạch ngẩng đầu lên, nhìn Tạ Nghiễn, vẻ mặt nghiêm túc nói:
“Tộc Nhung cần lương, chúng ta cho lương, đó là bố thí.
Bố thí nhiều rồi, người nhận dễ sinh lòng đương nhiên, người bố thí cũng lo ân lớn hóa thù.
Nhưng nếu biến cho thành đổi, thì lại khác.
Tộc Nhung thiếu lương, nhưng họ không thiếu trâu ngựa, không thiếu da lông, không thiếu sữa.
Đại Chu thiếu gì? Thiếu chiến mã.
Dân chúng Tây Cảnh và Bắc Cảnh thiếu gì?
Thiếu thịt, thiếu da, thiếu nỉ dày để chống lạnh mùa đông.
Hai bên đều có nhu cầu, sao không mở cửa quan, làm một con đường hỗ thị thông thương?”
Thật ra ý tưởng này người đời sau đều biết, chẳng phải là con đường tơ lụa thảo nguyên sao?
Họ đều đã học qua.
Đây cũng là cách tốt nhất để giải quyết nhu cầu hai bên.
Cố Tiểu Mạch thấy Tạ Nghiễn nghe chăm chú, hình như vẫn còn chút nghi hoặc, bèn định giảng giải kỹ càng cho chàng.
Nàng tiện tay lấy bàn tính và sổ sách bên cạnh án, trải một tờ tuyên chỉ trắng, chấm mực cầm bút.
Trên giấy vẽ từ phải sang trái một đường ngang dài, giữa đường ngang ghi bốn chữ “biên quan hỗ thị”.
Bên trái viết Trung Nguyên, bên phải viết tộc Nhung, rồi ở khoảng trống hai bên liệt kê hàng hóa tương ứng.
Phía Trung Nguyên, Cố Tiểu Mạch viết: lương thực, trà, tơ lụa, đồ sứ, muối;
Phía tộc Nhung, nàng viết: chiến mã, trâu, dê, lông cừu, sản phẩm từ sữa, da;
“Lương thực và muối của Trung Nguyên là thứ tộc Nhung thiếu nhất.”
Cố Tiểu Mạch dùng cán bút chỉ vào chữ trên giấy, giọng điệu bình tĩnh dứt khoát.
“Đại Chu triều sau khi phổ biến xe nước và khoai tây khoai lang, sản lượng lương thực đã tăng lên.
Trà và tơ lụa lại càng là đặc sản Trung Nguyên, vận chuyển đến thảo nguyên chính là tiền tệ cứng.
Còn chiến mã và trâu dê của tộc Nhung lại đúng là thứ Đại Chu cần.
Chiến mã bổ sung quân bị biên giới, trâu có thể giúp dân Trung Nguyên cày ruộng.
Diệu hơn nữa là, con đường thương mại này một khi mở ra, không chỉ triều đình làm ăn với tộc Nhung.
Dân chúng biên giới cũng có thể tham gia.
Thương đội sẽ đi qua các nơi ra vào, trà quán, khách sạn, tiêu cục, hành xe ngựa đều có việc làm.
Như vậy có thể kéo cả nền kinh tế biên quan lên.
Hữu dụng hơn nhiều so với chỉ cấp một đợt lương thảo cứu tế!”
Khi Cố Tiểu Mạch nói đến hai chữ “tiêu cục”, ánh mắt nàng khẽ động.
Nếu biên quan hỗ thị khai thông, thương lộ dọc tuyến phồn thịnh, thì lượng việc làm của Chấn Viễn tiêu cục của Mặc Nhi cũng sẽ tăng gấp mấy lần, đây mới là phát triển đường dài thật sự.
Tạ Nghiễn càng nghe càng kinh ngạc.
Cảm thấy cách Tiểu Mạch nói thật sự tốt hơn.
Dùng đổi, mạnh hơn cho quá nhiều!
Chiến mã trâu dê và sản phẩm từ sữa đúng là thứ họ cần.
Thấy Tạ Nghiễn hình như cũng hứng thú, Cố Tiểu Mạch tiếp tục nói:
“Thật ra, còn một con đường lâu dài hơn.
Hỗ thị chỉ giải quyết nhu cầu nhất thời, trâu dê của tộc Nhung chết cóng hơn nửa mùa đông, chỉ dựa vào đổi đồ, họ không lấy ra được nhiều hàng như vậy.
Điều ta nghĩ là, ngoài hỗ thị, chúng ta cũng có thể dạy họ một số nghề để họ tự nuôi sống mình.
Ví dụ dệt len.
Tộc Nhung có lông cừu, nhưng họ chỉ biết đơn giản cán thành tấm nỉ, kỹ thuật kéo sợi dệt vải kém xa Trung Nguyên.
Nếu có thể dạy họ kéo sợi mịn, dệt thảm len, họ sẽ biến lông cừu không đáng giá thành sản phẩm len bán được giá cao.
Những thứ này đều là thứ họ vốn có, chỉ thiếu người chỉ điểm.
Hơn nữa,
chúng ta không thể chỉ đơn giản giúp đỡ họ.
Thông thương giáo hóa, an lòng dân tộc Nhung.
Nhưng tập tính của người Nhung chàng và ta đều rõ, sợ uy mà không nhớ ơn.
Nếu chỉ ban ơn cho họ, không có binh giáp uy chấn, hôm nay họ hỗ thị hòa hảo với ta, ngày mai có thể vung đao xuống nam.
Cho nên, pháo của Đại Chu triều chúng ta trở thành trọng yếu nhất.
Uy lực pháo đủ để chấn nhiếp tộc Nhung.
Để họ biết, nếu dám khởi binh xâm phạm sẽ có kết cục gì!
Có vũ lực này trấn áp, rồi bàn đến truyền dạy kỹ thuật canh dệt, thông thương đổi vật tư, dùng lợi ích thương mại ràng buộc đối phương, để họ biết, đánh nhau không bằng làm ăn có lời hơn.
Nếu không có pháo làm khiên, giáo hóa thông thương đều là chuyện viển vông!
Cho nên, con bài tẩy của Đại Chu triều chúng ta, vẫn là Thần Chú Doanh, chàng hiểu không? Tạ Nghiễn.”
