Chương 392: Khuyên học
Chương 392/460
Ông nói, Tinh Thần, ta biết trong lòng con luôn để tâm đến mộc tác, mộng mộng những nghề thủ công ấy, cầm dao khắc, đục đẽo, con thấy tự tại hơn cầm sách vở gấp trăm lần.
Điều đó vốn không xấu, người có chỗ đam mê chính là phúc phận.
Nhưng con đã nghĩ tới chưa, thiên hạ vạn sự, nào có chuyện chỉ dựa vào một lòng yêu thích là có thể làm đến tận cùng?
Những mộng mộng con thích, mộng chêm đinh, mộng vai cách, mộng đuôi én, cái tên nào mà chẳng ẩn chứa tâm huyết ngàn trăm năm của thợ thủ công?
Nếu họ chỉ biết cắm cúi gọt gỗ, không biết ghi chép, không biết truyền thừa, e rằng những nghề ấy đã mục nát trong đất từ lâu rồi.
Những bản vẽ tinh xảo, tỷ lệ, khẩu quyết kia, có thứ nào không phải dùng chữ nghĩa để lưu lại?
Con không đọc sách, thì cả đời chỉ làm thợ, bắt chước vẽ theo quả hồ lô, nhưng mãi mãi không hiểu vì sao quả hồ lô lại mọc thành hình dáng ấy.
Trong sách có gì?
Có kích thước.
Đấu củng nhô ra mấy tấc mấy phân, góc hiên cong lên bao nhiêu độ, những thứ này nếu con không hiểu toán học, không thông hình học, chỉ dựa vào cảm giác tay và con mắt, làm đến già cũng chỉ là thợ lành nghề mà thôi.
Trong sách còn có hồn.
Con đọc thơ từ phú, mới biết thế nào là “sơ ảnh hoành tà thủy thanh thiển”.
Con đọc sử sách tạp ký, mới hiểu vì sao đồ gia dụng của người xưa lại bày biện thế này, chạm trổ thế kia.
Một chiếc ghế, không chỉ là gỗ ghép mộng, trong đó chứa đựng phong cốt của văn nhân, khí vận của thời đại.
Những điều ấy, đục đẽo không dạy được con, gỗ cũng không dạy được con, chỉ có sách mới nói cho con biết.
Con nghĩ xem, nếu sau này con muốn làm một chiếc bàn đàn.
Nếu con không hiểu âm luật, không biết khi đàn cánh tay cao thấp thế nào, thân đàn cộng hưởng ra sao, thì chiếc bàn làm ra dù có chắc chắn đến đâu cũng chỉ là vật chết.
Nếu con muốn phục dựng một tòa cổ kiến, mà không đọc hiểu ghi chép về cung thất trong sách.
Không phân biệt được ý nghĩa của nó, con lấy gì để phục dựng linh hồn nó?
Tay nghề là xương, học vấn là máu thịt, thiếu một thứ, đồ vật sẽ không đứng vững, không sống nổi.
Trong sách có nhà vàng, ba chữ “nhà vàng” ấy không phải bảo con lấy sách đổi lấy công danh lợi lộc.
Mà là nói với con rằng, những thứ thật sự tốt đẹp, khiến người đời sau nhìn vào phải kinh ngạc, dùng rồi không quên.
Đều ẩn giấu trong những trang sách ố vàng kia.
Con luyện tay nghề dù có tinh xảo đến đâu, nếu không có kiến thức chống đỡ, đồ làm ra sẽ thiếu tầm vóc, thiếu linh tính.
Nếu con đọc được sách, rồi quay lại cầm dao khắc, sẽ phát hiện cùng một khúc gỗ, trong tay con bỗng nhiên có sức nặng khác.
Khi ấy con làm không phải là đồ vật, mà là sự lưu truyền.
…
Tạ đại nhân nói ông ấy có thiên phú về phương diện này, nếu chịu tĩnh tâm, dụng tâm đọc sách, ngày sau nhất định có ngày trở thành đại sư thợ thủ công.
Nhưng nếu không thể học hành vững vàng, dù thiên phú có cao đến đâu, cũng sẽ bị kiến thức hạn hẹp của mình làm lỡ dở.
Đọc sách, dù đối với bất kỳ ai, đều là con đường tắt nhất.
Tuy có vài lời Tạ đại nhân nói, hắn vẫn chưa hiểu hết, nhưng hắn cảm thấy những gì ông ấy nói đều có lý.
Hắn từng không chỉ một lần nghe Tạ cô nương và đại tẩu nhắc đến ông ấy.
Biết ông ấy là người rất lợi hại.
Ông ấy khác cha và ông nội hắn, không có gia thế nào để dựa vào, hoàn toàn dựa vào chính mình mà đi đến trước mặt bệ hạ.
Hắn khâm phục con người như vậy.
Hắn cũng bằng lòng theo ông ấy đến Bắc Địa, mở mang kiến thức và trải nghiệm, có lẽ khi từ Bắc Địa trở về, hắn sẽ hiểu được những lời Tạ đại nhân nói.
Cũng sẽ hiểu được nỗi khổ tâm của ông nội và cha.
Thế là, Quý Tinh Thần quỳ xuống, nghiêm túc mở lời:
“Ông nội, con xin hứa với ông, sau khi từ Bắc Địa trở về, con nhất định sẽ dụng tâm đọc sách.
Tuyệt đối không còn qua loa với ông và cha nữa.
Con biết, thời gian qua con đã khiến ông phải lo lắng.
Là lỗi của cháu, xin ông cho phép con cùng Tạ đại nhân đi Bắc Địa, con thật sự rất muốn chứng minh, con là người có ích.”
Nói xong, hắn cung kính dập đầu với ông nội, chờ đợi hồi âm của ông.
Không biết qua bao lâu, Quý Thái phó mới thở dài một tiếng, nói một câu:
“Thôi được, con muốn đi thì đi đi.”
Ông phất tay, bảo Quý Tinh Thần lui xuống.
Rồi một mình ngồi trong thư phòng, đối diện với cả bức tường sách thánh hiền, ngẩn người suốt cả buổi chiều.
—
Mà ở phía bên kia, khi Tạ Nghiễn trở về phủ của mình, sắc trời đã tối.
Cố Tiểu Mạch lúc này đang ngồi trước bàn, trước mặt mở ra từng quyển sổ sách dày cộp, trong tay vẫn dùng cây bút trúc hắn tặng nàng, lông mày hơi nhíu lại, dưới ánh nến viết viết tính tính.
Tạ Nghiễn nhẹ nhàng bước tới, đứng sau lưng nàng, cúi đầu nhìn một cái.
Trên sổ sách ghi chi chít những việc như dự tính thu hoạch của Lê Hoa Sơn Trang, chi phí chăn nuôi, phân công nhân lực…
“Muộn thế này rồi còn tính sổ?”
Tạ Nghiễn đưa tay giúp nàng vén chiếc khăn choàng đã trượt xuống vai, giọng nói mang theo chút xót xa.
Cố Tiểu Mạch ngẩng đầu, thấy hắn trở về, cười ngọt ngào với hắn:
“Đợi thêm một thời gian nữa, khoai lang và khoai tây sắp đến mùa thu hoạch, đây là việc trọng yếu, ta đương nhiên không thể qua loa.
Hơn nữa, Mặc Nhi nói heo ở sơn trang đều đã vào chuồng, cha mẹ còn thu về không ít dê.
Bên rìa rừng ta cho người quây một khoảnh đất, định nuôi thêm thỏ và gà, phân bón lại có thể bón ruộng, một công đôi việc.
Việc nhiều quá, không tính rõ thì không ngủ được.”
Tạ Nghiễn ngồi xuống bên cạnh nàng, nắm lấy tay nàng.
Trong mắt đầy vẻ không nỡ, chuyện luôn khiến hắn bận tâm đã giải quyết, vậy thì hắn cũng đến lúc phải lên đường.
Thấy vẻ mặt ấy, Cố Tiểu Mạch thật ra cũng đoán được đại khái, thế là không đợi hắn mở lời, nàng chủ động hỏi:
“Có phải chiếc xe nước thu nhỏ Tinh Thần làm đã được bệ hạ công nhận?”
Tạ Nghiễn gật đầu, kể lại tỉ mỉ cho nàng chuyện trên triều hôm nay.
Thủy lợi Bắc Địa hư hỏng, triều đình cấp tiền tu sửa, hắn phải dẫn người của Hộ bộ và Công bộ đích thân đến khảo sát thực địa, dự tính ít thì hai ba tháng, nhiều thì nửa năm.
Cố Tiểu Mạch nghe, nụ cười trên mặt dần dần nhạt đi.
Thật ra, đã sớm dự liệu ngày này rồi, phải không?
Nhưng khi thật sự đến trước mắt, nàng vẫn rất không nỡ xa hắn.
Nghĩ kỹ lại, họ thành thân mới chỉ mấy tháng.
Ngày tháng ngọt ngào còn chưa qua đủ, đã phải đối mặt với chia ly.
Hơn nữa, lần này là đến Bắc Địa, ngàn dặm xa xôi, núi cao đường xa, đi về một chuyến là rất lâu.
Chỉ là, nàng không thể nói lời ngăn cản, hắn đến Bắc Địa là vì bách tính Đại Chu triều, là việc đại thiện.
Dù trong lòng có vạn phần không nỡ, nàng cũng không thể ngăn hắn làm việc lớn.
Thế là, nàng đành giả vờ mạnh mẽ mở lời:
“Được, ta biết rồi, ngày nào khởi hành?
Ta giúp chàng chuẩn bị hành lý, chàng một mình ở đó không bằng ở nhà, nhất định phải chăm sóc bản thân thật tốt.
Còn nữa, lần này đi chắc thời gian không ngắn, ngày mai chúng ta cùng về Lê Hoa Sơn Trang một chuyến, chàng cũng từ biệt cha mẹ và ông nội.”
Tạ Nghiễn nhìn vành mắt hơi đỏ của nàng, trong lòng dâng lên một trận xót xa, Tiểu Mạch của hắn, mạnh mẽ đến mức khiến hắn đau lòng.
Hắn ôm nàng, vùi mặt vào hõm cổ nàng, tham lam ngửi mùi hương chỉ thuộc về nàng.
