Chương 312: Đường Cảnh Dật trăn trở
Chương 312/355
“Đúng vậy, chỉ cần qua được năm nay, nhất định sẽ ngày càng tốt hơn, mọi người cố lên!”
“Cố lên, có khoai lang ở đây, huyện Lâm An chúng ta nhất định sẽ vượt qua!”
…
Mọi người nói một hồi, bỗng nhiên trở nên phấn khích, miệng nói tay làm không ngừng, làm việc hăng say như lửa cháy.
Đường Cảnh Dật đứng trên bờ ruộng, nghe từng lời từng chữ những câu nói ấy, trong lòng như bị thứ gì đó đâm vào.
Ông đã lăn lộn chốn quan trường bao năm, cũng từng thấy không ít cảnh quan viên về nông thôn.
Trước sau có người hầu, chiêng trống mở đường, kiệu khiêng đến tận đầu ruộng, bước xuống dẫm hai bước bùn, nói vài câu quan tâm dân tình cho có lệ, thế là xong việc.
Có vị quan nào chịu cởi giày dép lội xuống ruộng?
Có vị quan nào chịu ngồi xổm trong bùn cùng nông dân đào khoai lang?
Đang lúc Đường Cảnh Dật miên man suy nghĩ, Tạ Nghiễn cuối cùng cũng nhìn thấy người trên bờ ruộng, đầu tiên sững người, sau đó lộ vẻ kinh ngạc mừng rỡ:
“Đường đại nhân? Sao ngài lại đến đây?”
Hắn bước nhanh tới, đi được hai bước lại dừng lại, cúi đầu nhìn bùn đất đầy người, có chút ngượng ngùng cười:
“Bộ dạng này của ta thật là…”
“Thật là tốt lắm.”
Đường Cảnh Dật tiếp lời, trong giọng nói mang theo sự kính trọng mà chính ông cũng không nhận ra.
Ông vén vạt áo dài lên, thắt ngang lưng, rồi bước một chân vào đất mềm.
Tạ Nghiễn sững người:
“Đường đại nhân, ngài làm gì vậy?”
“Còn có thể làm gì?”
Đường Cảnh Dật cúi người nhặt một chiếc cuốc bỏ không, ước lượng sức nặng, bắt chước hắn xắn tay áo lên:
“Thu hoạch khoai lang, ngươi làm được, ta không làm được sao?”
Tạ Nghiễn nhìn ông một lúc, bỗng nhiên cười lớn, tiếng cười vang xa trên cánh đồng mùa thu.
Hắn vỗ vai Đường Cảnh Dật, không khách sáo nhiều, chỉ nói:
“Vậy ngài phải nghe ta chỉ huy, khoai lang không thể đào bừa, làm xước vỏ là không để được lâu.”
Đường Cảnh Dật nào đã từng làm việc này, ông vung cuốc lên, nhắm thẳng luống khoai lang mà bổ xuống, sức thì không nhỏ, nhưng độ chính xác lại kém xa.
Cuốc lệch hướng, chỉ đào được một đám dây leo, đến bóng dáng khoai lang cũng không thấy.
Ông không cam lòng, lại đào liên tiếp mấy nhát, lần này thì trúng thứ gì đó.
Đáng tiếc cuốc lại chém đúng vào một củ khoai lang, củ khoai lành lặn bị chặt đứt làm đôi, chỗ đứt rỉ ra nhựa trắng, như thể đang chảy nước mắt.
Dân làng bên cạnh nhìn mà lắc đầu, một cậu bé nửa lớn không nhịn được bật cười.
Đường Cảnh Dật đỏ mặt, cầm cuốc không biết nên đào ở đâu.
Tạ Nghiễn bước tới, không cười nhạo ông, chỉ nhẹ nhàng dịch tay ông sang bên nửa thước, chỉ xuống đất nói:
“Ngài xem rễ dây leo mọc ở đâu trước, men theo rễ mà đào ra ngoài, khoai lang thường mọc ở nơi rễ phát triển nhất.
Khi hạ cuốc thì đưa xiên xuống, đừng nhắm thẳng vào rễ, mà lật đất từ bên cạnh, như vậy sẽ không làm hỏng khoai.”
Hắn vừa nói vừa làm mẫu, cuốc trong tay hắn nhẹ nhàng như một phần cơ thể, ba hai nhát đã đào mở một khoảng đất, lộ ra một ổ khoai lang chen chúc, củ nào cũng nguyên vẹn.
Đường Cảnh Dật làm theo cách của hắn thử một lần, lần này quả nhiên khá hơn nhiều, tuy động tác vụng về, nhưng ít ra khoai đào ra còn nguyên.
Ông đứng thẳng dậy, nhìn củ khoai lang dính đầy bùn trong tay, trong lòng bỗng dâng lên một cảm giác thỏa mãn kỳ lạ.
Cảm giác này ông đã lâu lắm không có.
Đó là một sự thỏa mãn vững chắc, nặng trĩu, mang mùi tanh của đất.
Mặt trời dần về phía tây, nhuộm cả sườn núi thành màu đỏ vàng.
Lưng Đường Cảnh Dật bắt đầu mỏi, cánh tay cũng âm ỉ đau, lòng bàn tay còn nổi mấy vết phồng rộp, nhưng ông nghiến răng không hé một lời.
Ông nhìn Tạ Nghiễn bên cạnh, người đó đang cùng một lão nông hợp sức khiêng một sọt khoai lang đầy ắp lên xe bò, mồ hôi từ mai tóc chảy xuống, tụ thành một giọt long lanh dưới cằm, rơi vào đất dưới chân.
Đường Cảnh Dật bỗng nhiên hiểu ra một điều.
Tạ Nghiễn không phải đang diễn trò, càng không phải tiêu khiển.
Hắn thật sự tận hưởng niềm vui thu hoạch này.
Bản thân hắn xuất thân hàn môn, là nông dân chính hiệu, cùng mọi người làm việc đổ mồ hôi, cùng nói cười, là việc hắn từng làm thường xuyên.
Hắn hiểu nông sự vì hắn thật sự đã làm.
Một vị quan lục phẩm, ở bất cứ nơi đâu cũng đã là nhân vật có thể tự đảm đương một phương, nhưng dáng vẻ hắn ngồi xổm trong ruộng đào khoai lang lại vô cùng tự tại và nghiêm túc.
“Tạ đại nhân.”
Đường Cảnh Dật không nhịn được lên tiếng:
“Ngài không mệt sao? Việc này, ngài hoàn toàn không cần tự mình làm mà!”
Tuy nói Đường gia bọn họ ở kinh thành không tính là danh môn thế gia, nhưng cũng có chút thể diện, ông tuy là con thứ trong nhà, nhưng từ nhỏ cũng được nuôi dưỡng trong gấm vóc lụa là.
Vì vậy, việc ra ruộng đào khoai lang này, đúng là lần đầu tiên trong đời ông làm.
Mệt thì thật mệt, nhưng thỏa mãn cũng thật thỏa mãn.
Nhưng nhìn Tạ Nghiễn làm hăng say như vậy, ông vẫn rất tò mò.
Tạ Nghiễn đang chất sọt lên xe bò, nghe vậy không quay đầu lại nói:
“Cũng tạm, việc đồng áng mệt hơn thế này ta đều làm qua, chuyện này không đáng kể.
Hơn nữa, cái gì gọi là không cần ta tự mình làm?
Ta xuất thân hàn môn, vốn lớn lên từ hạt gạo trong đất này.
Chẳng lẽ bắt ta giống những quan viên xuất thân thế gia kia sao?
Học bọn họ ngồi trong kinh thành, uống trà, phe phẩy quạt, động môi một cái là có thể nói trời nói đất?
Nhưng bọn họ ai đã thấy khoai lang mọc thế nào?
Ai đã nếm mùi mồ hôi trong bùn đất mùa thu hoạch?
Ta đọc sách làm quan, không phải để ngồi trong nha môn cho người ta hầu hạ.”
Hắn đặt sọt tre lên xe cho vững, quay người lại, trên mặt mang vẻ bình thản và kiên định:
“Đường đại nhân, ngài thấy khoai lang khắp núi đồi này chưa?
Những củ khoai này có thể nuôi sống cả một thôn, có thể để trẻ con mùa đông không bị đói, có thể để người già ăn một bữa no trong ngày Tết.
Những thứ này, quan trọng hơn nhiều so với những tranh đấu trong triều đình.”
Trong những ngày ở kinh thành, ông cũng đã thấy không ít tác phong của quan viên kinh thành.
Ông khác bọn họ, ông xuất thân nông hộ, làm việc chỉ mong không phụ lòng mình.
Hơn nữa, lúc này, ông cũng hoàn toàn thấu hiểu câu nói mình đã viết trong kỳ điện thí năm xưa:
“Kẻ sĩ phải biết nỗi gian khổ của nhà nông, mới có thể thương xót nhà nông.”
Trong năm hạn hán như thế này, càng có thể cảm nhận được lương thực có được không dễ, cảm nhận được nỗi vất vả của nông dân khi canh tác.
Bệ hạ đương triều cũng rất sáng suốt, coi trọng nông sự, cho dù bệ hạ biết chuyện, cũng sẽ ủng hộ ông.
Nói ra, tính toán ngày tháng, Xích Phong truyền tin cũng sắp trở về rồi.
Chuyện về muộn cũng nên có kết quả rồi.
Đường Cảnh Dật nghe xong im lặng, ông làm quan bao năm, tự hỏi mình thanh liêm chính trực.
Nhưng ông chưa từng như Tạ Nghiễn, đặt tay vào bùn đất, để chạm vào sự thật đằng sau những chính lệnh.
